PHƯƠNG PHÁP TÌM KIẾM MỚI ĐƯA CON SỐ CÁC HÀNH TINH NGOẠI HỆ PHÁT HIỆN ĐƯỢC LÊN GẦN 300.
Bao nhiêu thế kỷ qua, các nhà thiên văn học đã phải vật lộn để tìm ra các hành tinh trong hệ Mặt trời nhỏ bé của chúng ta, thế mà chỉ có qua 13 năm, các nhà khoa học đã phát hiện ra được gần 300 hành tinh ngoại hệ nhờ vào những tiến bộ vượt bậc về công nghệ và phương pháp đo của các kính thiên văn.
Trong vòng 6 tháng vừa qua, một nhóm các nhà thiên văn học đã xác định được 10 hành tinh ngoại hệ nhờ vào các kính thiên văn mặt đất. Một nhóm khác lại tuyên bố tìm được một hành tinh ?trẻ? nhất đựơc biết từ trước tới nay. Tuy nhiên, cuộc săn lùng một hành tinh ngoại hệ giống với Trái đất vẫn còn tiếp diễn.
Tại Hội nghị Thiên văn quốc gia của Hội Thiên văn Hoàng gia (Anh) tổ chức tại Belfast trong tuần vừa rồi, các nhà khoa học thiên văn đã gặp gỡ và thảo luận về các kết quả tìm kiếm các hành tinh ngoại hệ của họ
Phuơng pháp gián tiếp
Các hành tinh ngoại hệ rất khó phát hiện nếu chỉ sử dụng các kính thiên văn trừ khi các hành tinh đó phải to cỡ sao Mộc hoặc lớn hơn. Bởi vậy các nhà thiên văn học đã phải sử dụng các phương pháp đặc biệt để dò tìm các thiên thể ?nhỏ bé?, khó tìm hơn.
Sự dao động lắc lư của các ngôi sao có thể coi như một tín hiệu để dò tìm các hành tinh bay xung quanh chúng. Một phương pháp khác là quan sát sự giảm quang thông đi từ ngôi sao khi có hành tinh bay ngang qua và che bớt một phần ánh sáng (phuơng pháp che khuất).
Thay vì phải bỏ ra hàng tuần trời để theo dõi những ngôi sao và tìm ra sự lắc lư do lực hấp dẫn của các hành tinh như nhiều nhà săn tìm hành tinh ngoại hệ vẫn làm, một số nhà thiên văn học châu Âu lại đang theo dõi hàng triệu ngôi sao với những hệ camera mới được sáng chế, một trong số chúng còn được gọi là SuperWASP.
Don Pollacco tại ĐHTH Queen ở Belfast đã nói: ? SuperWASP làm việc như một dây chuyền sản xuất nhưng là để tìm ra các hành tinh ngoại hệ?. Don cũng là một thành viên của dự án SuperWASP.
Theo Pollacco thì chỉ trong 6 tháng qua, SuperWASP với 2 hệ thống được lắp đặt ở Nam Phi và Quần đảo Canary, đã tìm ra 10 hành tinh ngoại hệ mới và còn xác định được kích thước và khối lượng của chúng. Theo Pollacco thì đây là một sự thành công to lớn của các nhà thiên văn học châu Âu.
Hành tinh đang thai nghén
Ngoài 10 hành tinh ngoại hệ mới được tìm ra (và đưa tổng số những hành tinh ngoại hệ được xác định cho tới nay là 277), một nhóm các nhà thiên văn khác đã nói rằng họ đã định vị được một ngôi sao trẻ hơn bất kỳ ngôi sao nào khác bằng những quan sát của hệ kính thiên văn VLA . VLA, viết tắt của Very Large Telescopes, là một tổ hợp các kính thiên văn sóng vô tuyến rất lớn được lắp đặt ở bang New Mexico, Hoa kỳ.
Nhóm thứ 2 này được Jane Greaves thuộc ĐHTH St. Andrews ở Scotland dẫn dắt, đã tìm ra một hành tinh ở dạng phôi thai mới có 100 ngàn tuổi, nằm cách chúng ta khoảng 520 năm AS và thuộc chòm sao Taurus (Kim Ngưu).
Anita Richards, một nhà thiên văn học tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Jodrell Bank , UK đã nói: ? Thiên thể mới phát hiện này, ký hiệu là HL Tau b, là một tiền hành tinh trẻ nhất từng được biết?.
Richards, nguời đã cùng cộng tác với nhóm của Greaves, nói rằng thiên thể mới này chỉ có tuổi bằng 1% so với hành tinh ngoại hệ trẻ nhất (bay xung quanh ngôi sao TW Hydrae) mới tìm được hồi năm ngoái.
Greaves nói: ? Chúng tôi đã thấy một quả cầu khí và bụi đặc trưng, rõ rằng đó hẳn phải là hình ảnh của một tiền hành tinh rất trẻ?. Ông cũng nhán mạnh rằng một hành tinh trẻ như vậy phải mất hàng triệu năm nữa mới có thẻ phát triển thành một cái gì đó giống như sao Mộc của hệ Mặt trời.
Tìm thấy một Trái đất nữa?
Mặc dầu các nhà thiên văn học đang nghiên cứu và xây dựng những dự án kính thiên văn lớn trong vũ trụ để tìm kiếm các hành tinh giống Trái đất, ví dụ như dự án ?Tìm kiếm Hành tinh có Bề mặt rắn? do phòng thí nghiệm Tên lửa đẩy (JPL) đề xuất, nhưng các đài thiên văn dưới mặt đất cũng không chịu đứng ngoài cuộc chơi.
Để tìm kiếm các hành tinh có bề mặt rắn (thường có kích thước nhỏ), một số các nhà thiên văn học Anh quốc đã sử dụng một camera đặc biệt với cái tên ?RISE?. Camera này được gắn vào Kính thiên văn Liverpool ở Anh. Thiết bị này có khả năng chụp nhanh từng phần nhỏ của bầu trời và so sánh độ sáng của các ngôi sao và hành tinh khí khổng lồ (ngoại hệ) qua từng bức ảnh. Nếu có một dấu hiệu giảm độ sáng nào, thiết bị sẽ phát hiện ra và điếu đó có nghĩa là có khả năng một hành tinh có bề mặt rắn (nhỏ) đang gây nhiễu cho các hành tinh khí nóng khổng lồ hay các ?sao Mộc nóng?.
Gibson nói: ?RISE sẽ cho phép chúng tôi quan sát và tính thời gian che khuất của các hành tinh ngoại hệ rất chính xác. Nếu có những hành tinh cỡ Trái đất tồn tại ở các quỹ đạo quanh đó, chúng tôi sẽ biết được sự ảnh hưởng của chúng lên quỹ đạo của các hành tinh dạng sao Mộc nóng?
www9.ttvnol.com
:ym (35): :ym (35): :ym (35):
* Bài gửi của anhnguyen tại diễn đàn cũ PAC trên phobachkhoa.com