Những khám phá bất ngờ và thú vị trong ngành Thiên văn Vô tuyến

[tuanhien-button]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

Lời kết

Thiên văn vô tuyến, tuy là một ngành khoa học mới được phát triển từ nửa thế kỳ nay, nhưng đã lượm được nhiều kết quả trong lĩnh vực nghiên cứu Vũ trụ. Nghiên cứu khoa học không có nghĩa là luôn tìm thấy những kết quả mong đợi, những phát hiện bất ngờ đôi khi tỏ ra cơ bản. Trong ngành thiên văn vô tuyến, sự phát hiện ra bức xạ phông vũ trụ là một bằng chứng củng cố thuyết Big Bang và đã khởi động một loạt quan sát và nghiên cứu lý thuyết làm cho công việc tìm hiểu nguồn gốc và sự tiến hoá cuả Vũ trụ tiến triển rất nhiều. Pulsar là những thiên thể có trường hấp dẫn lớn, nên đã được dùng để phát hiện sóng hấp dẫn tiên đoán bởi lý thuyết tương đối cuả Einstein. Nhờ sự phát hiện những phân tử trong môi trường giữa các ngôi sao trên những bước sóng vô tuyến mà các nhà thiên văn đã quan sát được những đám mây tối trong các thiên hà. Những đám mây này là nôi cuả những ngôi sao đang hình thành và có mật độ khí và bụi rất cao, nên hầu như tất cả các nguyên tố chỉ tồn tại dưới dạng phân tử không phát ra ánh sáng.

Phân tử còn là nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ cuả không gian vũ trụ, đặc biệt là cuả bức xạ phông vũ trụ. Hai vạch phổ của phân tử CN (cyano) trên bước sóng 2,64 và 1,32 milimet được coi là bị kích thích bởi những photon cuả phông vũ trụ và ở trạng thái “cân bằng nhiệt động” với bức xạ phông vũ trụ. Do đó, quan sát những vạch phổ CN, các nhà thiên văn đo được nhiệt độ của phông vũ trụ, khoảng trên dưới 2,7 Kelvin. Giá trị này hoàn toàn phù hợp với kết quả tìm thấy bằng phương pháp đo trực tiếp cường độ cuả phổ bức xạ phông vũ trụ, được xác định là một bức xạ vật đen ở nhiệt độ 2,7 Kelvin.

Hiện tượng độc đáo khuếch đại bằng hiệu ứng maser đã được phát hiện bất ngờ trong Vũ trụ bằng phương tiện vô tuyến. Sự phát hiện những phân tử hữu cơ trong dải Ngân Hà cũng đã thúc dục các nhà thiên văn tìm kiếm những tín hiệu vô tuyến mà các nền văn minh khác trong Vũ trụ có khả năng phát ra.

Ngoài những đề tài của Vũ trụ xa xôi, thiên văn vô tuyến còn đề cập đến những vấn đề liên quan đến môi trường của Trái Đất. Dùng kỹ thuật vô tuyến, các nhà khoa học đo được mật độ của lớp ozon, nhằm bảo tồn tầng khí quyển cần thiết để ngăn chặn những tia tử ngoại độc hại của Mặt trời.

Và cuối cùng nhưng không kém quan trọng, cũng nhờ sự phát triển kỹ thuật trong lĩnh vực chế tạo angten, máy thu tín hiệu, máy tính và trong ngành điện tử mũi nhọn mà ngành thiên văn vô tuyến mới giành được những thành tựu to lớn trong công cuộc chinh phục Vũ trụ.


Muốn tìm hiểu thêm

Nguyen Quang Rieu : Radioastronomy (The Microwave Engineering Handbook, Vol. 3, Microwave Systems and Applications, Chapter 8, Editors Smith B-L and Carpentier M.H.; Chapman and Hall, 1993)

François Biraud et Nguyen Quang Rieu: Radioastronomie (Les Techniques de l’Ingénieur, E 6850, 1994)

Donat G. Wentzel, Nguyễn Quang Riệu, Phạm Viết Trinh, Nguyễn Đình Noãn, Nguyễn Đình Huân: Thiên văn Vật lý – Astrophysics (Sách giáo khoa song ngữ Việt-Anh, Nhà Xuất bản Giáo dục, 2000)

Nhiều tác giả: Những con đường đến với các vì sao (Nhà Xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, 2003)



Bài của nhà thiên văn Nguyễn Quang Riệu đăng trong tạp chí Vật Lý Ngày Nay Số 1 (66) - Tháng 2/2005



© http://vietsciences.free.fr Nguyễn Quang Riệu