Máy LHC 'đốt' thêm 29 triệu USD
 

Lần đầu tiên sau khi tái khởi động thành công cỗ máy gia tốc hạt khổng lồ (LHC), Trung tâm nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) mới hé lộ những thông tin chưa từng biết đến về việc "chữa bệnh" của cỗ máy đắt nhất hành tinh này.

Cỗ máy LHC bắt đầu chạy thử từ năm 2008, nhưng bị hỏng sau vài ngày vì rò rỉ khí heli. Sau khi sự cố được khắc phục, nó vận hành trở lại. Nhưng trong mấy ngày đầu tháng 11/2009, cỗ máy lại hỏng do nhiệt độ trong nhiều bộ phận tăng đột ngột. Đến nay, công việc sửa chữa hoàn tất. Tuy nhiên, cái giá không hề rẻ, việc sửa chữa đã "đội giá" cỗ máy thêm 29 triệu USD, trong khi việc xây dựng ban đầu là khoảng 5 tỷ USD.

Một nhân viên CERN đang hàn lại mối nối giữa hai mạch lưỡng cực ở đoạn thứ ba và thứ tư vào ngày 26/3/2009. Các cá nhân đi sửa chữa hay kiểm tra cỗ máy thường di chuyển bằng xe đạp.

Phần hỏng hóc có thể nhìn thấy trong cỗ máy LHC. Bức ảnh được chụp ngày 12/11/2008, gần hai tháng sau khi xảy ra sự cố khiến "cỗ máy của Chúa" phải ngừng hoạt động. Khí heli rò rỉ đã gây ra vụ chập điện và làm đứt các mối nối giữa hai bộ nam châm siêu dẫn, có nhiệm vụ định hướng cho các tia proton dùng trong thí nghiệm tái tạo vụ nổ Big Bang quy mô nhỏ. Trong sự cố, có đến 6 tấn khí heli bị rò rỉ và làm ảnh hưởng tới khoảng 53 bộ nam châm siêu dẫn.

Sức nóng từ sự cố làm tan chảy một đầu mối nối.

Các nhà khoa học thuộc CERN buộc phải tách rời những mạch lưỡng cực bị hư hại...

... để thay thế bằng những bộ mới.

Trong đường hầm dài 27km, nằm sâu dưới 100m so với mặt đất, ở vùng biên giới Pháp - Thụy Sĩ này, việc vận chuyển được thực hiện bằng các loại xe sử dụng ắc quy không phát khí thải.

Việc thay mới hoàn thành ngày 6/4/2009, sau hơn nửa năm xảy ra sự cố.

Bộ làm lạnh có công suất 18kW của máy LHC là một phần của hệ thống làm lạnh, có nhiệm vụ hạ nhiệt độ trong các đường hầm xuống độ không tuyệt đối (0 độ K hay là - 273 độ C) để tạo điều kiện tốt nhất cho các thí nghiệm va chạm proton. Trên thực tế, bộ máy làm lạnh này chỉ tạo hạ nhiệt độ của đường hầm xuống khoảng -271,25 độ C. Đây là đầu nguồn của sự cố xảy ra cuối tháng 9/2008.

Kể từ sau sự cố năm 2008, Pháp và Thụy Sĩ luôn duy trì một đội phòng cháy và ứng cứu sự cố trong khuôn viên của dự án LHC.

Tuần qua, cuộc thử nghiệm Big Bang tại CERN (Cơ quan Nghiên cứu nguyên tử châu Âu) đã lập kỷ lục mới khi thực hiện phóng các chùm hạt proton với mức năng lượng cao hơn.

Những va chạm trong máy gia tốc LHC là một phần của thí nghiệm nhằm tái tạo những điều kiện ngay sau khi vụ nổ Big Bang xảy ra tại thời điểm bắt đầu của vũ trụ nhằm hiểu thêm về trạng thái tự nhiên của vật chất.

Các nhà khoa học quan sát hoạt động của máy gia tốc hạt lớn qua màn hình máy tính tại trung tâm kiểm soát CERN ở Geneva (Thụy Sĩ) - Ảnh: Reuters

?Đây có thể coi là giai đoạn hoạt động đầu tiên nhằm mục đích thử nghiệm toàn bộ hệ thống của LHC, cung cấp dữ liệu xác định cho các thí nghiệm và chỉ ra những điều cần phải hoàn thiện để chuẩn bị cho cỗ máy chuyển sang giai đoạn hoạt động liên tục ở mức năng lượng cao hơn?, Tổng giám đốc của CERN, Rolf Heuer cho biết.

Các nhà khoa học tại Cơ quan Nghiên cứu nguyên tử châu Âu (CERN) đã cho các hạt va chạm nhau ở năng lượng 2,36 tera-electron vôn (TeV), một kỷ lục mới được thực hiện bởi cỗ máy gia tốc mạnh nhất hiện nay kể từ khi nó được khởi động lại vào tháng 11 vừa qua.

1 TeV chỉ tương đương với mức năng lượng mà một con muỗi tạo ra khi thực hiện động tác bay, nhưng khi mức năng lượng này tập trung trong một hạt cơ bản "siêu bé" riêng lẻ, nó trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều.

CERN đã thiết lập một kỷ lục trước đó vào ngày 30/11, sau khi hạt proton đầu tiên bắn ra vào 23/11, qua hệ thống đường hầm dài 27 km nằm sâu dưới biên giới Pháp ? Thụy Sĩ của máy gia tốc.

Kỷ lục mới đạt được đã phá vỡ kỷ lục va chạm ở 1,96 TeV trước đó và cả kỷ lục va chạm ở mức dưới 1 TeV cho hạt đơn lẻ thực hiện ở máy gia tốc của Phòng thí nghiệm quốc gia Fermi (Mỹ).

Khi cỗ máy gia tốc hạt của CERN, cỗ máy lớn nhất thế giới, hoạt động ở mức năng lượng cao nhất nó sẽ cho ra chu

ng tia proton qua đường hầm ở 7 TeV và tạo ra những va chạm sẽ ở mức 14 TeV.

Cỗ máy gia tốc hiện tại đang trong trạng thái tạm dừng hoạt động. Nó sẽ được khởi động lại vào tháng 2/2010 để chuẩn bị cho trạng thái hoạt động ở mức năng lượng cao hơn và bắt đầu đi vào chương trình nghiên cứu chính.

Cỗ máy Big Bang của CERN được đưa vào hoạt động lần đầu tiên vào tháng 9/2008, nhưng 10 ngày sau đó, nó đã phải tạm dừng hoạt động do xảy ra sự cố hư hỏng về ổ nối điện.

Theo Reuters

cái này sao nó không đem ủng hộ nhỉ....cùng lắm cho anh em ta muakinh1 thiên văn mà nó cứ đem đốt thế này